TÜBİTAK ULAKBİM tarafından Uluslararası Açık Erişim Haftası kapsamında düzenlenen “Açık Erişim Uygulamaları ve DergiPark’ta Yeni Süreçler” başlıklı etkinlik, 22 Ekim 2026 tarihinde TÜBİTAK Başkanlık Feza Gürsey Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi.
Açık bilim ve açık erişim alanındaki güncel gelişmelerin, ulusal ve uluslararası uygulamaların ve bilimsel yayıncılıktaki yeni süreçlerin ele alındığı etkinlik; akademisyenleri, araştırmacıları, dergi editörlerini, kütüphanecileri ve bilimsel yayıncılık alanında çalışan uzmanları bir araya getirdi.
TÜBİTAK ULAKBİM Müdürü Mehmet Mirat Satoğlu’nun açılış konuşmasıyla başlayan etkinlikte, açık bilimin yaygınlaştırılması, bilimsel bilgiye erişimin güçlendirilmesi ve ulusal araştırma altyapılarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar öne çıktı.
Açık Bilim ve Açık Erişimin Farklı Boyutları Ele Alındı
Programın ilk oturumunda, TÜBİTAK ULAKBİM Müdür Yardımcısı Bekir Çengelci, Türkiye’de ve dünyada açık erişim yayıncılığındaki güncel eğilimler ve verileri katılımcılarla paylaştı. Sunumda, açık erişim yayıncılığının mevcut durumu ve gelişim eğilimleri ele alındı.
DOAJ (Directory of Open Access Journals) bünyesinde Managing Editor (Yönetici Editör) ve Türkiye Temsilcisi olarak görev yapan Mardin Artuklu Üniversitesi’nden Dr. Ramazan Turgut, “Açık Bilginin Görünmeyen Bedeli: Uluslararası Altyapılar ve Türkiye” başlıklı sunumunda açık bilimi destekleyen uluslararası altyapıları ve bu altyapıların Türkiye açısından önemini değerlendirdi.
Açık bilim ve açık erişim alanında uzun yıllardır çalışmalar yürüten Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Rafet Orçun Madran, “Açık Lisanslar ve Telif Hakları” konulu sunumunda bilimsel içeriklerin paylaşılması ve yeniden kullanılması süreçlerinde açık lisansların ve telif haklarının rolüne değindi.
Bilimsel iletişim, bibliyometri ve açık erişim konularındaki çalışmalarıyla tanınan Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Umut Al ise “Kurumsal Açık Arşivler” başlıklı sunumunda kurumsal açık arşivlerin bilimsel çıktıların korunması, görünürlüğünün artırılması ve erişilebilirliğinin sağlanmasına katkılarını anlattı.
Araştırma Verilerinin Yönetimi ve Paylaşımına Vurgu Yapıldı
Etkinlik kapsamında, TÜBİTAK ULAKBİM tarafından geliştirilen ulusal açık bilim altyapılarından Aperta‘nın araştırma verilerinin paylaşımındaki rolünü konu alan “Bir Araştırma Verisinin Yolculuğu” başlıklı video da katılımcılarla buluşturuldu.
Sabah oturumunun son bölümünde Dr. Hatice Mahur Turan, TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB) kapsamında açık erişim süreçleri ve veri yönetim planlarına ilişkin yürütülen çalışmaları aktardı. Sunumda, araştırma verilerinin planlı biçimde yönetilmesi ve paylaşılmasının açık bilim ekosistemindeki yeri ve önemi üzerinde duruldu.
DergiPark’ın Yeni Makale Süreç Yönetim Sistemi Tanıtıldı
Etkinliğin öğleden sonraki bölümünde, Türkiye’nin akademik yayıncılık alanındaki önemli altyapılarından biri olan DergiPark’ın yeni Makale Süreç Yönetim Sistemi tanıtıldı.
İki oturum hâlinde gerçekleştirilen programda, DergiPark sorumlusu Didem Aydan ve teknik ekip tarafından yeni sistemin kavramsal çerçevesi, mevcut süreçlere göre yapılan değişiklikler, dergi yönetimlerinin yükümlülükleri ve editoryal süreçlerin yönetimine ilişkin yenilikler ayrıntılı olarak ele alındı.
Yeni sistemin sunduğu özellikler ve uygulama süreçleri hakkında katılımcılara bilgi verilirken dergi editörlerinin ve yayın kurullarının soruları da yanıtlandı. Yeni sistemde uygulanması planlanan bazı düzenlemelere ilişkin katılımcıların görüş ve önerileri alındı. Geri bildirimler doğrultusunda, yeni sistemdeki bazı uygulamaların yeniden değerlendirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması planlandı.
Böylece DergiPark oturumları, yeni sistemin tanıtılmasının yanı sıra kullanıcı görüşlerinin de geliştirme sürecine katkı sunduğu etkileşimli bir paylaşım ortamı sağladı.
Bilimsel Yayıncılıkta Açık Bilim ve Dijital Dönüşüm Gündemdeydi
Gün boyunca gerçekleştirilen sunumlar ve değerlendirmelerde açık erişim politikaları, araştırma verilerinin yönetimi, kurumsal açık arşivler ve bilimsel yayıncılığın dijital dönüşümü gibi konular farklı yönleriyle ele alındı.
TÜBİTAK ULAKBİM, açık bilim ve açık erişim kültürünün yaygınlaştırılması, bilimsel bilginin erişilebilirliğinin artırılması ve ulusal bilimsel yayıncılık altyapılarının güçlendirilmesine yönelik çalışmalarını sürdürmektedir.
“Açık Erişim Uygulamaları ve DergiPark’ta Yeni Süreçler” etkinliğine, TÜBİTAK ULAKBİM’in YouTube kanalı olan ULAKBİM TV üzerinden erişilebilmektedir.
