TÜBİTAK ULAKBİM, Tayland’ın başkenti Bangkok’ta düzenlenen Global Research Council (GRC) 2026 Annual Meeting kapsamında gerçekleştirilen “Diamond Open Access as a Foundation for Research Sovereignty and Trust in Science” başlıklı uluslararası yan etkinlikte Türkiye’nin açık bilim vizyonunu ve açık erişim altyapılarını uluslararası katılımcılarla paylaştı. Etkinlikte, bu yıl 50. yılını kutlayan TÜBİTAK Akademik Dergileri’nin kuruluşundan bu yana kamu destekli yayıncılık başarısı ile DergiPark’ın elmas açık erişim modeli tanıtıldı.
GRC 2026’da Açık Bilim ve Sürdürülebilir Araştırma Politikaları Öne Çıktı
18–22 Mayıs 2026 tarihleri arasında Bangkok’ta gerçekleştirilen GRC 2026 Yıllık Toplantısı, dünyanın önde gelen araştırma fonlayıcı kuruluşlarını bir araya getirdi. Tayland adına Thailand Science Research and Innovation (TSRI) ile Kanada adına Natural Sciences and Engineering Research Council (NSERC) eş ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantıda, açık bilim ve sürdürülebilir topluluklar için araştırma politikaları temel gündem başlıkları arasında yer aldı.
Elmas Açık Erişim Modeli Bilimsel Güven ve Egemenlik Perspektifiyle Ele Alındı
Science Europe tarafından organize edilen ve Dr. Lidia Borrell-Damián (Secretary General, Science Europe) ile Bregt Saenen koordinasyonunda gerçekleştirilen yan etkinlikte; açık erişim yayıncılığında sürdürülebilir, kapsayıcı ve topluluk temelli modellerin bilimsel egemenlik ve güvenilir araştırma ekosistemleri açısından taşıdığı önem ele alındı. Moderatörlüğünü Dr. Lidia Borrell-Damián’ın üstlendiği etkinlikte TÜBİTAK ULAKBİM’i temsilen Müdür Mehmet Mirat Satoğlu konuşmacı olarak yer aldı.
UNESCO’dan Zeynep Varoğlu’nun (Senior Programme Specialist) çevrim içi olarak açılış konuşmasını gerçekleştirdiği etkinliğe Angola UNESCO Açık Bilim Odak Noktası adına Eurico Wongo Gungula, Fransız Ulusal Araştırma Ajansı (ANR) Başkanı Claire Giry, Endonezya Ulusal Araştırma ve İnovasyon Ajansı (BRIN) temsilcisi Agus Haryono, Güney Afrika Ulusal Araştırma Vakfı (NRF) temsilcisi Nokuthula Mchunu, Toronto Üniversitesi Scarborough Kampüsü’nden Leslie Chan, Thailand Science Research and Innovation (TSRI) adına Tayland’ın eski Başbakan Yardımcısı ve Bilim ve Teknoloji Bakanı Yongyuth Yuthavong ile Etiyopya İnovasyon ve Teknoloji Bakanlığı temsilcileri katılım sağladı.
Elmas Açık Erişim, Bilimsel Bilgiye Erişimde Kapsayıcı Bir Model Sunuyor
Yapılan değerlendirmelerde, Diamond Open Access (Elmas Açık Erişim) modelinin; yazarlar ve okuyucular açısından mali engeller oluşturmadan bilimsel bilgiye erişimi destekleyen, çok dilliliği ve yerel araştırma ekosistemlerini güçlendiren kapsayıcı bir yaklaşım sunduğu vurgulandı. Son yıllarda küresel ölçekte ivme kazanan bu modelin, UNESCO Açık Bilim Tavsiye Kararı ve Diamond Open Access Eylem Planı ile uyumlu şekilde açık bilimin sürdürülebilirliği açısından stratejik önem taşıdığı ifade edildi.
Mehmet Mirat Satoğlu: “Kapsayıcı ve Kamu Yararı Odaklı Modeller Kritik Öneme Sahip”
TÜBİTAK ULAKBİM Müdürü Mehmet Mirat Satoğlu konuşmasında, Türkiye’nin açık bilim vizyonu doğrultusunda geliştirilen ulusal altyapılara dikkat çekti. Satoğlu, TÜBİTAK Akademik Dergileri’nin yayın hayatına başladığı günden beri kamu destekli yayıncılık anlayışıyla 50 yıldır yayımlandığını belirterek, elektronik yayıncılığa geçilmesinden bu yana da Elmas Açık Erişim modelinde olduğunu vurguladı. Ayrıca, DergiPark’ın elmas açık erişim modeli kapsamında oluşturduğu sürdürülebilir ve kapsayıcı akademik yayıncılık ekosistemini uluslararası katılımcılarla paylaştı. Kamu yararını önceleyen, maliyet oluşturmayan ve kapsayıcılığı esas alan yayıncılık modellerinin araştırma ekosistemlerinin güçlendirilmesinde kritik rol oynadığının altını çizdi.
Açık Bilim ve Yayıncılık Alanında İş Birliği Görüşmeleri Gerçekleştirildi
Etkinlik sonrasında, Endonezya Ulusal Araştırma ve İnovasyon Ajansı (BRIN) temsilcisi Agus Haryono ve Tayland’ın eski Başbakan Yardımcısı ve Bilim ve Teknoloji Bakanı Yongyuth Yuthavong ile TÜBİTAK ULAKBİM Müdürü Mehmet Mirat Satoğlu açık bilim altyapıları, açık erişim yayıncılığı ve olası iş birliği alanlarına yönelik görüş alışverişinde bulundu.
TÜBİTAK ULAKBİM, geliştirdiği ulusal açık bilim altyapıları ve yürüttüğü açık erişim çalışmalarıyla Türkiye’yi uluslararası platformlarda temsil etmeyi; açık bilim alanındaki küresel iş birliklerine katkı sunmayı ve bilimsel bilginin daha erişilebilir, güvenilir ve sürdürülebilir bir yapıda gelişmesine destek olmayı sürdürmektedir.
